نوشته‌ی آکمار آنوار

مالزی در حال تقویت استانداردهای حلال و همکاری فنی خود با نهادهای صدور گواهینامه خارجی است، زیرا فناوری‌های جدید غذایی و زنجیره‌های تأمین جهانی که به طور فزاینده‌ای پیچیده می‌شوند، چالش‌های نظارتی جدیدی را ایجاد می‌کنند.

داتوک دکتر سراج‌الدین سهیمی، مدیرکل وزارت توسعه اسلامی مالزی (JAKIM) (تصویر) گفت که اجلاس جهانی حلال ۲۰۲۶ (GHaS 2026) نهادهای تنظیم مقررات، نهادهای صدور گواهینامه، محققان و نمایندگان صنعت را گرد هم می‌آورد تا شکاف‌های موجود در حاکمیت و قابلیت‌های فنی را برطرف کند.

به جای اینکه این اجلاس عمدتاً به عنوان یک نمایشگاه تجاری عمل کند، برنامه‌های نظارتی آن بر نحوه واکنش مقامات حلال به محصولات نوظهور، پیشرفت‌های علمی و الزامات متفاوت در حوزه‌های قضایی تمرکز خواهد داشت.

سراج‌الدین در یک کنفرانس مطبوعاتی در ۲۴ آگوست گفت: «GHaS 2026 به عنوان یک پلتفرم جهانی حیاتی برای متحد کردن مقامات حلال، نهادهای صدور گواهینامه، دانشگاه‌ها و رهبران صنعت تحت یک دیدگاه مشترک از صداقت و نوآوری عمل می‌کند.»

این اجلاس توسط کنوانسیون نهادهای صدور گواهینامه حلال (HCBC) و برنامه بین‌المللی توسعه ظرفیت فنی حلال (IHTCDP) که هر دو برای ۲۲ و ۲۳ سپتامبر برنامه‌ریزی شده‌اند، پایه‌گذاری خواهد شد.

HCBC با موضوع «شریعت و صداقت: توانمندسازی اکوسیستم حلال»، مسائل معاصر مانند استفاده از الکل در محصولات غذایی و آشامیدنی، گوشت کشت‌شده، صدور گواهینامه واکسن و مسائل نوظهور فقهی را بررسی خواهد کرد.

همچنین حسابرسی شرعی، امور مالی اسلامی، مقررات واردات و صادرات و به رسمیت شناختن نهادهای صدور گواهینامه حلال خارجی را پوشش خواهد داد.

این حوزه‌ها به طور فزاینده‌ای اهمیت پیدا کرده‌اند، زیرا مواد تشکیل‌دهنده، فرآیندهای تولید و زنجیره‌های تأمین قبل از رسیدن به مصرف‌کنندگان از حوزه‌های قضایی متعددی عبور می‌کنند.

استفاده روزافزون از بیوتکنولوژی و مواد جایگزین، محصولاتی را نیز ایجاد کرده است که ممکن است به طور کامل در چارچوب‌های صدور گواهینامه موجود جای نگیرند و نیاز به ارزیابی علمی در کنار بررسی شریعت دارند.

سراج‌الدین گفت که قوانین حلال نمی‌توانند بدون تغییر باقی بمانند در حالی که روش‌های تولید و شیوه‌های صنعتی همچنان در حال تکامل هستند.

او گفت: "استاندارد ثابت نیست. فناوری‌ها هر روز تغییر می‌کنند."

سیستم حلال مالزی با دخالت مستقیم دولت در صدور گواهینامه و اجرا، و همچنین ممیزی‌هایی که برای حفظ انطباق در بین مشاغل دارای گواهینامه در نظر گرفته شده است، متمایز است.

با این حال، حفظ این جایگاه مستلزم بررسی استانداردها با پذیرش مواد اولیه جدید، تکنیک‌های تولید و سیستم‌های ردیابی توسط صنایع است.

سراج‌الدین گفت که JAKIM به صورت دوره‌ای استانداردهای خود را ارزیابی می‌کند تا اطمینان حاصل شود که الزامات صدور گواهینامه با شیوه‌های تجاری فعلی مرتبط هستند.

او گفت: "به همین دلیل است که هر پنج سال یکبار، استاندارد خود را ارتقا می‌دهیم. ما آن را با جدیدترین فناوری مورد استفاده صنعت به‌روز می‌کنیم."

IHTCDP آموزش فنی عملی‌تری را در زمینه غذا و نوشیدنی، خدمات غذایی، لوازم آرایشی، داروسازی و لجستیک حلال ارائه خواهد داد.

جلسات این برنامه شامل الزامات صدور گواهینامه حلال مالزی، سیستم‌های تضمین، مواد اولیه حیاتی، نمونه‌برداری و تجزیه و تحلیل آزمایشگاهی، مدیریت بحران و قابلیت ردیابی خواهد بود.

این برنامه با هدف کمک به نهادهای صدور گواهینامه خارجی برای درک رویه‌های مالزی و بهبود هماهنگی فنی در بازارهای مختلف در نظر گرفته شده است.

این امر به ویژه برای محصولات وارداتی اهمیت دارد زیرا JAKIM مستقیماً هر مرکز تولید خارجی که به بازار مالزی عرضه می‌کند را تأیید نمی‌کند.

در عوض، نهادهای صدور گواهینامه حلال خارجی واجد شرایط را که الزامات آن را برآورده می‌کنند، به رسمیت می‌شناسد و کیفیت و هماهنگی این سازمان‌ها را به بخشی جدایی‌ناپذیر از سیستم تضمین حلال مالزی تبدیل می‌کند.

هماهنگی بیشتر همچنین می‌تواند عدم اطمینان را برای صادرکنندگان کاهش دهد، که در غیر این صورت ممکن است هنگام ورود به بازارهای متعدد با الزامات مختلف اسناد، ممیزی و برچسب‌گذاری مواجه شوند.

علاوه بر JAKIM، GHaS 2026 شامل وزارت سرمایه‌گذاری، تجارت و صنعت، MATRADE، شرکت توسعه حلال Bhd و وزارت استاندارد مالزی نیز خواهد بود.

مرکز گردشگری اسلامی و موسسه تحقیقات محصولات حلال دانشگاه پوترا مالزی، تخصص خود را در زمینه گردشگری، تحقیق و نوآوری ارائه خواهند داد.

این اجلاس همچنین شامل کنفرانس جهانی تجارت حلال، جلسات مشاوره عمومی در مورد پیش‌نویس استاندارد MS2807 sertu و کنفرانس بین‌المللی تحقیقات و آموزش حلال مالزی خواهد بود.

این برنامه‌ها در کنار هم، مدیریت حلال را به عنوان یک اکوسیستم گسترده‌تر شامل تنظیم‌کنندگان، دانشمندان، دانشگاه‌ها، مشاغل و آژانس‌های تجاری قرار می‌دهند، نه اینکه صدور گواهینامه توسط یک موسسه واحد انجام شود.

برای مشاغل، قدرت نشان حلال مالزی می‌تواند بر پذیرش مصرف‌کننده تأثیر بگذارد و نقطه تمایزی در بازارهای خارج از کشور ایجاد کند.

حلال همچنین به طور فزاینده‌ای با ایمنی، بهداشت، کیفیت و فرآیندهای شفاف محصول در بین مصرف‌کنندگان مسلمان و غیرمسلمان مرتبط است.

سراج‌الدین گفت که شهرت بین‌المللی که قبلاً توسط سیستم صدور گواهینامه مالزی ایجاد شده است، باید با گسترش صنعت به طور مداوم محافظت شود.